Een Jaar op de Mekong, van Edward A. Gargan

Ik lees graag reisboeken. Niet dat ik er nu stapels van verslind, maar zo tussen de andere boeken door lees ik graag een goed reisverhaal, en laat me zo regelmatig meenemen naar verre oorden waar ik zelf waarschijnlijk nooit een voet zal zetten. Daarom was ik blij dit boek op de kop te hebben getikt, tot ik er daadwerkelijk voor ging zitten om een flink stuk te lezen. Het bleek namelijk geen luchtige lectuur voor een ontspannen moment te zijn.

Afbeelding

Het betreft een avontuurlijke tocht van zo’n vijfduizend kilometer lang, waarbij de schrijver de Mekong rivier volgt. De tocht -evenals de rivier- loopt door China, Tibet, Birma, Laos, Cambodja, Thailand en Vietnam. Enerzijds is dit een prachtig deel van de wereld, anderzijds is het natuurlijk het toneel geweest (en is dat nog steeds) van bloedige oorlogen, invasies, onderdrukking, drugshandel, en volkerenmoord. De schrijver is jarenlang Aziëcorrespondent geweest voor de New York Times en de Los Angeles Times vanuit China, en is nogal thuis in de regio en de diverse culturen.

Hij vertelt niet alleen over de plaatsen die hij tijdens zijn reis aandoet (zoals de Gouden Driehoek, centrum van de opiumteelt en -handel), maar doet ook uitgebreid verslag over de mensen die hij ontmoet en het verhaal dat zij te vertellen hebben. Het heeft mij veel inzicht gegeven in de recente geschiedenis van de landen die de schrijver aandoet, wat ik zeker een pluspunt vind. Minpunt voor mij is dat de schrijver bij iedere prachtige sfeerimpressie al snel weer vervalt in de negatieve kant. Een voorbeeld is het opstaan bij dag en dauw, terwijl de vroege ochtendzon de mist boven de spiegelgladde rivier doet oplossen, de vogels beginnen te fluiten en ook het gezang is te horen van boeddhistische monniken die met hun bedelnap op pad gaan, waarbij de schrijver in dezelfde paragraaf een smakeloos ontbijt naar binnen werkt in een haveloos restaurant waar de ratten hem rond de voeten scharrelen. Immer is daar echter de rivier die als rode draad door het boek stroomt, nu eens wit en wild, dan weer groen, breed en traag.

Ik was erg gegrepen door het hoofdstuk over Cambodja, waarin ik meer heb geleerd over de Rode Khmer, Pol Pot, en wat zij hun eigen volk hebben aangedaan, dan ik had gedacht te zullen lezen. Erg apart is ook om te lezen over nieuw gebouwde, volledig verlaten, zesbaans snelwegen – gebouwd met de hoop op een welvarende toekomst van landen waar de meeste mensen nu nog te arm zijn om zich meer te kunnen veroorloven dan een fiets of een scooter.

“Maar in Tibet, en nog veel sterker in Cambodja, werd ik geconfronteerd met de werkelijke betekenis van overleving, met de manier waarop mensen hun levens weer opbouwen, die werden verwoest op een manier die westerlingen zich nauwelijks kunnen voorstellen, met de manier waarop samenlevingen terugvechten en zich redden van de afgrond.”

 

“Zoals met alle deze reis opgedane contacten duurde mijn samenzijn met Phuong veel te kort. Reizen beknot vriendschappen; het volgen van de rivier betekende almaar voortgaan. Als ik een socioloog was geweest, zou ik op de Tibetaanse hoogvlakte zijn gebleven om mij te verdiepen in de leefwijze van de yakherders (…). Als ik musicoloog was geweest, zou ik zeker in Lijiang zijn gebleven om de gebruiken van de Naxi te bestuderen. In Luang Prabang verlangde ik ernaar meer te weten te komen over het boeddhistische leven. Als ik had toegegeven aan de neiging langer te blijven, zou ik mijn reis nooit hebben voltooid. (…) altijd was er de rivier die lonkte.”

Ik heb het boek een aantal keren weggelegd voor een adempauze, maar wilde het toch graag uitlezen. Het laat indrukken achter van een wereld die me vreemd is in zo veel opzichten. Juist vanwege de indrukken, en omdat het belangrijk is dat de mensen die daar wonen hun verhaal kunnen delen, wil ik het boek toch zeker aanraden.

Een Jaar op de Mekong / The River’s Tale, A Year on the Mekong, Edward A. Gargan, 2002 (Uitgeverij Atlas)

Miranda, gastrecensent

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s